Almanca öğretmeninin anadili Almanca olmak zorunda mı?

Tanım net görünüyor: anadil konuşurları bir dille büyümüş insanlardır. Pratikte ayrım göründüğünden daha az keskindir.

Anadili Almanca olan birçok kişi günlük yaşamda lehçe konuşur – İsviçre Almancası, Bavyera Almancası, Şvap lehçesi. Kursta öğretilen standart Almanca onlar için de bilinçli olarak kullanılan bir biçimdir, gündelik dilleri değil.

Öte yandan, anadili Almanca olmayan birçok kişi yıllarca yaşam ve öğrenmeden sonra sınıfta farkın pratikte kaybolduğu bir seviyeye (C1 veya C2) ulaşır. Sonunda önemli olan öğretmenin doğum yeri değil – ne kadar iyi açıklayabildiğidir.

Anadili Almanca olan bir öğretmen tartışılmaz güçlü yönler getirir:

• Sezgisel dil duygusu: ince nüanslarda – örneğin «doch» mu yoksa «aber» mi kullanılacağı – on yıllık deneyime başvurur.
• Doğal telaffuz modeli: ses, ritim ve tonlama otantiktir.
• İçeriden kültürel göndermeler: deyimler, ima ve mizah çeviri dolambacı olmadan ulaşır.

Bu güçlü yönler gerçektir. Ancak tek başlarına iyi bir Almanca dersi oluşturmaya yetmez.

Almancayı yabancı dil olarak kendisi öğrenmiş bir öğretmen, anadil konuşurlarına çoğu zaman eksik olan bir şey getirir: öğrenme yolculuğunun bizzat deneyimini.

• Tökezleme noktalarını ilk elden bilir: akkusativ ve dativ, ayrılabilir fiiller, yan cümlede sözcük dizilişi – nerede acıdığını bilir, çünkü bizzat o noktada bulunmuştur.
• Bir şeyin neden öyle olduğunu açıklayabilir. Anadil konuşurları çoğu zaman dili kuralı bilinçli bilmeden doğru kullanır. Bunu öğretmek zorlaşır: «Sadece böyle deniyor» derste yardımcı olan bir açıklama değildir.
• Hayal kırıklığına ve plato dönemlerine empati duyar. Dil öğrenimi doğrusal ilerlemez. Bunu kendi yaşamış biri öğrencilerini zor evrelerden geçirebilir.
• Çok dillilik açıklamaları kolaylaştırır – özellikle benzer bir ilk dile sahip öğrenciler için.

Tamamen başka bir alandan bir karşılaştırma bunu netleştirir: girişimcilikte mentor arayan biri genellikle kendi şirketini kendi kuran birini ister – miras alan birini değil. Her ikisi de işi bilir. Ama yalnız biri oraya götüren yolu bilir: ilk boş hesap, ikinci yıldaki şüpheler, atılım öncesi plato.

Dil öğreniminde de durum benzer. Almancayı yetişkin olarak öğrenen biri, öğrencilerin önünde duran yolu bilir: A1'de soğuk suya atlama, B1'deki plato, sözcük dizilişinin ilk kez «tıkırdadığı» an. Bu yolculuk derste hissedilir – sabır olarak, yöntem olarak, hiçbir şeyin akılda kalmadığı günler olduğunu anlama olarak.

Soruyu anadil meselesinden ayırıp yetişkinler için Almanca derslerini gerçekten neyin iyi yaptığına bakarsak başka bir liste çıkar:

• Yeterlik: Almanca yabancı dil veya ikinci dil olarak (DaF/DaZ) eğitim ve yüksek seviyede tanınmış bir dil sertifikası.
• Yetişkinlerle deneyim: yetişkinler çocuklardan farklı öğrenir – yöntemli, net hedefle, çoğu zaman iş ve aile yanında.
• Yöntem ve yapılandırma: içerik anlaşılır biçimde sunulur, adım adım tanıtılır, düzenli olarak tekrarlanır.
• Sabır ve grupla bağ: öğrenciler görüldüklerini hisseder ve hata yapmaya cesaret eder.
• İsviçre günlük yaşamına bağlantı: kurumlar, okul, iş, komşuluk – dil gerçek hayatta işlemelidir.

Anadil bu listede yer almaz. Ne yeterlidir – kötü anadil konuşuru öğretmenler de vardır – ne de gereklidir: Almancayı kendisi öğrenmiş mükemmel öğretmenler vardır.

Mersija ve Sintija Deutschkurse Kreuzlingen'i kendileri kurdu – ve her ikisi de Almancayı yetişkin olarak öğrendi. Anadille fark günlük öğretim pratiğinde kaybolan bir seviyede. Her ikisi de yıllardır İsviçre'de yaşar, her gün Almanca konuşur ve katılımcılarının yaşam gerçekliğini bilir.

Sintija anadili Almanca olan iki çocuk büyüttü. Aile yaşamı yıllardır tamamen Almanca akar.

Mersija şöyle der: «Yetişkin yaşta sıfırdan yeni bir dil öğrenmenin ne kadar zor olabileceğini kendi deneyimimizden biliyoruz.» Kurucular tam da bu deneyimi öğrencilere aktarır – sabır olarak, yöntem olarak, her bir adıma anlayış olarak.

Kurucular hakkında daha fazlası dil okulu sayfasında.